نفس را بر رضاى حق اختيار كنند ، پس عذاب آنان پايان‌پذير نخواهد بود ، چه در دنيا عذاب ايشان جمع مال و طلب جاه و داشتن حرص نفس امّاره ، و آنان را در اين مال نصرتى و شفيعى نيست نه در دنيا و نه در آخرت ، چه در وقت مرگ خود گويد : مال من مرا يارى نكرد و در عقبى به او گويند : مال ، آنان را از عذاب بر كنار نكرد ! 87 - وَ لَقَدْ آتَيْنا مُوسَى الْكِتابَ . . . : اشارت به نواخت موسى است كه خداوند گويد : ما او را كتاب تورات داديم كه هم نور است و هم ضياء و هم فرقان ، نور دل دوستان است و ضياء دل مؤمنان . وَ قَفَّيْنا مِنْ بَعْدِهِ بِالرُّسُلِ . . . : پيغمبران را يكى پس از ديگرى فرستاديم و هريك نو تشريفى و ديگر خاصيتى داديم ، آدم را در خلقت كرامت ، ادريس را زندگانى تا قيامت ، نوح را اجابت دعوت ، ابراهيم را اجابت خلّت ، اسماعيل فداى كبش به كرامت ، داود را آواز به ملك و نعمت ، سليمان را به علم و معرفت ، موسى را به مكالمت و يحيى را به عصمت و عيسى را به اعجاز خلقت ، و محمد را از آنچه همهء پيغمبران داشتند ارزانى داشت كه آنچه خوبان همه دارند او تنها دارد ! أَ فَكُلَّما جاءَكُمْ رَسُولٌ . . . : باز سخن به وعيد و تهديد جهودان آورد و گفت اين جهودان از خودرائى گام بيرون ننهادند ، بر آنچه دل ايشان خواست پذيرفتند و آنچه نخواست بگذاشتند و نه پذيرفتند ! ناچار به سرانجامى بد و فرجامى بد كه شايستهء ايشان بود رسيدند ! 88 - وَ قالُوا قُلُوبُنا غُلْفٌ . . . : اشارت به اين است كه دل بيگانگان در پردهء شقاوت است ، و خداوند چون كسى را مهر شقاوت بر دل نهد و رقم ناسازگارى و نابايستى بر او كشد از همان اوّل او را دل سخت گرداند و پس از ان دل سياه و چركين گرداند پس قفل بيگانگى بر آن زند و سرانجام به مهر نوميدى ختم كند ! [ آيات 93 - 89 ] ( تفسير لفظى ) 89 - وَ لَمَّا جاءَهُمْ كِتابٌ مِنْ عِنْدِ اللَّهِ مُصَدِّقٌ لِما مَعَهُمْ وَ كانُوا مِنْ قَبْلُ يَسْتَفْتِحُونَ عَلَى الَّذِينَ كَفَرُوا فَلَمَّا جاءَهُمْ ما عَرَفُوا كَفَرُوا بِهِ فَلَعْنَةُ اللَّهِ عَلَى الْكافِرِينَ . چون از نزد خدا نامه‌اى بر ايشان آمد كه گواه‌كنندهء تورات بود و پيش از خدا نصرت مىخواستند بر آنان كه كافر بودند ، همين‌كه ايشان را آمد آنچه شناخته بودند ، به آن كافر شدند ، پس لعنت خدا بر كافران باد . 90 - بِئْسَمَا اشْتَرَوْا بِهِ أَنْفُسَهُمْ أَنْ يَكْفُرُوا بِما أَنْزَلَ اللَّهُ بَغْياً أَنْ يُنَزِّلَ اللَّهُ مِنْ فَضْلِهِ عَلى مَنْ يَشاءُ مِنْ عِبادِهِ فَباؤُ بِغَضَبٍ عَلى غَضَبٍ وَ لِلْكافِرِينَ عَذابٌ مُهِينٌ . خويشتن را به بد چيزى فروختند كه كافر شوند به‌آنچه خدا فرستاده است ، از روى حسد ، و خدا مىفرستد از فضل خويش بر هريك از بندگان كه بخواهد ، پس خويشتن را به خشم خداوند گرفتار سازند آن هم خشمى روى خشم ! و كافران راست عذابى خواركننده ! 91 - وَ إِذا قِيلَ لَهُمْ آمِنُوا بِما أَنْزَلَ اللَّهُ قالُوا نُؤْمِنُ بِما أُنْزِلَ عَلَيْنا وَ يَكْفُرُونَ بِما وَراءَهُ وَ هُوَ الْحَقُّ مُصَدِّقاً لِما مَعَهُمْ قُلْ فَلِمَ تَقْتُلُونَ أَنْبِياءَ اللَّهِ مِنْ قَبْلُ إِنْ كُنْتُمْ مُؤْمِنِينَ . چون به ايشان بگويند كه به آنچه خدا فرستاده بگرويد ، در جواب مىگويند ، ايمان بدان آريم كه بر ما فرستاده‌اند ، و كافر مىشوند به آنچه غير از تورات است و آنچه از سوى خدا رسيده حق است و گواهى مىكند آنچه را كه نزد آنها است ،